Halyk BaaS: МҚҰ-ға арналған банктік сервистер
Митапта 2024 жылдың қарашасында Rocket Conf шарасында Halyk необанктер мен финтех-компанияларға арналған дайын банктік модульдер кітапханасы — BaaS-платформасын таныстырғаны еске салынды. Оның алғашқы ірі серіктесі онбординг, Halyk ID, қызметтерге ақы төлеу және карта шығару сервистерін қосқан Vlife компаниясы болды.
МҚҰ үшін платформа құрамында банк жеке SDK — Halyk Widget әзірледі, ол банктік сервистерді тікелей МҚҰ мобильді қосымшасына ендіруге мүмкіндік береді.
«Halyk – жай ғана банк емес, республикалық деңгейде АТ-нарықты трансформациялап, дамытып жатқан технологиялық корпорация. МҚҰ арасында төлем және идентификация сервистеріне сұраныс жоғары екенін көріп отырмыз, өйткені бөгде провайдерлердің тарифтері тым жоғары, ал мемлекеттік базаларға қолжетімділік шектеулі. Банкте барлық қажетті интеграциялар бар, біз нарыққа қауіпсіз әрі тексерілген шешімдерді ұсына аламыз», — деп атап өтті Halyk АТ-департаментінің директоры Алдияр Арыстанбаев.
BaaS-платформа МҚҰ үшін төрт негізгі сервисті ұсынады:
- Несие қаражатын Halyk картасынан МҚҰ шотына лезде аудару;
- Қарыздарды клиенттің картасынан өтеу;
- МҚҰ қосымшасы ішінде мемлекеттік сервистерге GovTech-қолжетімділік;
- KYC — Halyk ID көмегімен клиентті авторизациялау және бастапқы идентификациялау.
«Шешім Time to Market уақытын қысқартады, техникалық жүктемені төмендетеді, құжат айналымын жеңілдетеді және МҚҰ-ның коммуникация шығындарын азайтады. Пайдаланушылар үшін бұл — бірнеше рет басу арқылы қарыз алу, берешекті өтеу немесе мемлекеттік қызметтерді пайдалану мүмкіндігі», — деп қосты Halyk-тегі Neobank басқармасының бастығы Роман Третьяков.
Жақын арада платформаның кеңеюі күтілуде: ҚР басқа ЕДБ-не телефон нөмірі бойынша ақша аудару, сондай-ақ биометрия, ЭЦҚ және толыққанды KYC сервистері пайда болады.
Банк өкілдері ресейлік Сбер ID-ге ұқсас жұмыс істейтін цифрлық идентификация — Halyk ID сервисіне ерекше назар аударды.
«Halyk ID пайдаланушыға бір рет басу арқылы жеке басын растауға және деректерді қайта енгізбей-ақ МҚҰ сервистеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Сервис бірқатар серіктестік қосымшаларда қолданылуда және тартылудың жоғары көрсеткіштерін көрсетіп отыр», — деді Halyk ID Product Owner-і Медет Айтқожа.
МҚҰ үшін бұл мынаны білдіреді:
- Жеке KYC-процестерін енгізу шығындарын азайту;
- Клиенттерді жылдам онбордингтеу есебінен конверсияны арттыру;
- Реттеушілердің талаптарына сәйкес келетін заңды күші бар авторизация;
- Еліміздің ең ірі банкінің экожүйесімен интеграциялану жолындағы алғашқы қадам.
Инхаустың орнына White label, time to market-ті 2,5 есе жеделдету және күніне 25 мың өтінімді өңдеу
Дайын финтех модульдері негізінде микрокредиттік ұйымдарға арналған цифрлық трансформацияның тағы бір сценарийін Rocket Tech-тегі Ready Bank product owner-і Александр Соболев сипаттады.
Оның пікірінше, жаңа өнімдерді шығаруға және МҚҰ инфрақұрылымын жаңартуға реттеушінің техникалық талаптары ғана емес, аудиторияның сұраныстары да түрткі болады. Клиент қарызды тікелей смартфоннан «дәл қазір және осында» алуды күтеді. Бұл үшін қаржы ұйымына 4 элементтен тұратын дайын АТ-архитектура қажет:
- Front Office: ШОБ пен жеке тұлғаларға арналған Mobile/Web-банкинг – iOS және Android-қа арналған жылдам UX-бағдарланған қосымшалар, сондай-ақ заңды тұлғаларға арналған қосымша Web-интерфейс;
- Back office: автоматтандырылған банктік жүйе (АБЖ) және процессинг, оның ішінде транзакцияларды жүргізу, қалдықтарды есепке алу және т.б.
- Middle Office: сатылымдарды басқаруға және клиенттерге бір терезе қағидаты бойынша қызмет көрсетуге арналған операциялық CRM-платформа, сондай-ақ несиелік циклді толық автоматтандыратын және күніне 25 мың өтінімге дейін өңдейтін несиелік конвейер;
- Сыртқы интеграциялар: SaaS/BaaS-сервистер, коллекторлық басқару жүйелері, low/no-code платформалар, скоринг пен антифродқа арналған AI-шешімдер және т.б.
Мұндай жүйені нөлден бастап әзірлеу кемінде 1,5-2 жылды алады және инхаус әзірлеушілер командасын ұстауға шамамен $2 млн қажет етеді. Икемді АТ-архитектураны іске қосу шығындары мен уақытын жарты жылға дейін қалай қысқартуға болатынын Александр Соболев Ready Bank-тің дайын шешімдері мысалында айтып берді. 2024 жылдан бастап оны Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстандағы қаржы ұйымдары толығымен немесе модульдік түрде пайдаланып, енгізуде.
Ready Bank жоғарыда аталған барлық модульдерді қамтиды және Қазақстандағы ең танымал АБЖ – Colvir-мен интеграцияланған. Бұл ретте платформаны басқа банктік жүйелермен интеграциялау 7 айдан бір жылға дейін уақытты алады, бұл бәрібір ұқсас шешімді нөлден әзірлеуден жылдамырақ.
Сондай-ақ Ready Bank-ті white label-шешімдер моделі ерекшелейді. Ол тапсырыс берушілерге жазылымға қосымша шығындарсыз, өнімді енгізгеннен кейін компания ішінде өз бетінше дамытуға және қолдауға мүмкіндік береді.
«White label – бұл клиенттің негізгі қажеттіліктерін 70%-ға жабатын дайын «қорап». Қалған 30% оны өнімге бейімдеуді білдіреді. Мысалы, біреуде бұл автонесиелеу немесе лизинг, енді біреуде қолма-қол ақшалай несие және т.б. Интеграциядан кейін біздің серіктестер дербес деректерді сақтау және өңдеу бойынша барлық реттеуші нормаларды сақтай отырып, тәжірибелі әзірлеушілер командасынан тексерілген модульдерді алады. Нәтижесінде олар нарыққа шығу уақытын 2,5 есеге қысқартады, бұл оларға бәсекелестік артықшылық береді. Бұл ретте әрбір тапсырыс беруші қандай да бір жаңа инсайт әкеледі, ал оның кері байланысы бізге жаңа функционалды енгізуге көмектеседі», – дейді Александр Соболев.
Бейімделген АБЖ, нөлден құрылған АТ-бөлімдер және бәсекеге қабілетті UX
Митаптың екінші бөлімі де жаңа өнімдердің тұсаукесерінсіз өтпеді. Халықаралық АБЖ жеткізушісі Colvir өз жүйесін МҚҰ-ға бейімдеді. Компанияның аккаунт менеджері Тимур Тлегеновтің айтуынша, Қазақстанда жаңа шешімді автонесиелерге бағытталған МҚҰ енгізіп жатыр.
Платформаның функционалы қарыздар беру, есеп айырысу-кассалық операциялар, деректер алмасу және т.б. үшін қажетті модульдер жиынтығын қамтиды.
Solva Group СTO-сы Сергей Климов бизнесті жеделдету үшін икемді тәжірибелерді енгізу тәжірибесімен бөлісті. Банктік несиелеуден айырмашылығы, МҚҰ өнімдері жоғары бәсекелестікке байланысты үнемі бейімделуді және қайта қаптауды қажет етеді. Бұл ретте бизнес пен АТ-бөлімшелер арасында нақты коммуникация әрдайым құрыла бермейді, ал топ-менеджмент көбінесе әзірлеуге тартылмайды.
Мұндай жағдайда компания ресурстарының қайда және неге жұмсалып жатқанын түсіну үшін басшылықтың міндеттер бэклогын қалыптастыруға тікелей қатысуы шешім болуы мүмкін. Сондай-ақ сарапшы АТ-бөлімдерді стримдер бойынша бөлудің, әзірлеудің икемді әдіснамалары мен кросс-функционалды командаларды енгізудің, техникалық қарызға тұрақты қызмет көрсетудің, автоматтандырудың және т.б. маңыздылығын атап өтті.
Баяндамалар сериясын Rocket Tech-тегі Design Lead Мария Шкунарская аяқтады. Ол сапалы UX неліктен бәсекелестік артықшылыққа айналғанын айтып, финтех-жобалардың өсуіне кедергі келтіретін 5 жиі кездесетін қатені талдады.
Ойыншылар саны артып, ал сервистер арасындағы айырмашылықтар азайып бара жатқан жағдайда, өнімдердің табыстылығы көбінесе оларды пайдалану тәжірибесіне байланысты. Ол сервистердің интерфейстерімен, сондай-ақ олардың бизнес-логикасымен өзара әрекеттесуден құралады. Тиісінше, әрбір түсініксіз термин, артық қадам немесе процестегі кідіріс өтінімдердің жоғалуына, техникалық қолдау қызметіне жүгінуге және клиенттерді жоғалтуға әкеледі.
Митап барлық спикерлердің қатысуымен өткен панельдік пікірталаспен аяқталды, онда сарапшылар МҚҰ нарығының басты сын-қатерлерін талқылады. Жекелеген мәселелер бойынша көзқарастардың қарама-қайшылығына қарамастан, қатысушылар цифрлық трансформация жылдамдығы мен цифрлық шешімдердің ыңғайлылығы бәсекелестік күресте МҚҰ табысының басты критерийлеріне айналды деген ортақ пікірге келді.
