Alatau City Bank-тің несие воронкасындағы мәселелерді табу үшін біз 40 респондентті шақырдық. 40 сағаттық бейнежазбаны қолмен талдау — ұзақ әрі қымбат процесс, сондықтан біз бұл рутинаны өзіміздің Rocket Insight Lab ішкі ЖИ-сервисімізге тапсырдық. Автоматтандыру өнімдегі байқала бермейтін кедергілерді табуға қалай көмектескенін баяндаймыз.
Жобаның кіріспе деректері
- Клиент: Alatau City Bank.
- Міндет: қосымшада несиеге өтінім беру барысында пайдаланушылардың кетіп қалу себептерін анықтау.
- Әдіс: модерацияланатын сандық юзабилити-тестілеу.
- Ауқымы: 40 респондент, Алматы, 2026 жыл.
- Құрал: меншікті Rocket Insight Lab ЖИ-сервисі.
Тапсырыс берушінің мәселесі
Банк мынадай гипотеза ұсынды: мобильді қосымшадағы несие рәсімдеу воронкасы тиімсіз жұмыс істейді. Дашбордтар белгілі бір кезеңдерде пайдаланушылардың жоғалуын тіркеген. Клиентке гипотезаны растап, кедергілердің басымдық берілген тізімін алу қажет болды.
Неліктен сандық әдіс және нақты өнім
8–12 адамға арналған классикалық сапалық зерттеу интерфейс кедергілерін табады. Бірақ ол мәселенің ауқымын көрсетпейді. Жиілік туралы деректерсіз команда қай қатені бірінші кезекте түзету керектігін түсінбейді.
Біз 40 респонденттің қатысуымен тестілеу ұйымдастырдық. Мұндай іріктеуде кедергінің жиілігі бизнес-шешімдер қабылдау үшін негізгі аргументке айналады.
Қатысушылар сценарийді өз смартфондарында, қосымшаның релиздік нұсқасында өтті. Бұл құрылғылардың әртүрлілігін, мобильді байланыс сапасын және жарықтандыруды ескеруге мүмкіндік берді.
Қатысушыларды іріктеу
Біз респонденттерді несиеге алғаш рет жүгіну сценарийі бойынша іріктеп алдық. Іріктеу талаптары:
- Алматы қаласында тұратын 18 бен 65 жас аралығындағы Қазақстан азаматтары.
- Несие алуды қарастыруға дайын банк қызметтерін пайдаланушылар.
- Тапсырыс беруші банкте қолданыстағы несиелерінің болмауы.
- Мерзімі өткен қарыздары жоқ, оң несие тарихы.
- Қосымшада соңғы рәсімдеусіз нақты өтінім беруге дайын болу.
Таза несие тарихы — негізгі әдіснамалық талап. Банктің бас тартуы «нашар қарыз алушы» мәртебесіне жазылмауы тиіс еді. Қатысушылар банктің нақты скорингінен өтті. Бұл воронканың ең күрделі бөлігін — тесттік стендте имитациялау мүмкін емес шешім қабылдау кезеңін тексеруге мүмкіндік берді.
Сессиялар қалай өтті
Біз Rocket Tech-тің UX-зертханасында 40 офлайн сессия өткіздік. Респондент өз телефонын ұстап отырды. Сыртқы камера құрылғы экранын, телефонды ұстауын және саусақ қимылдарын жазып алды. Модератор қадамдарды нұсқаған жоқ. Ол қатысушыны сценарий аясында ұстап, күту мен шынайылық сәйкес келмеген сәттерді тіркеп отырды.
Rocket Insight Lab: аналитикаға арналған ЖИ-конвейер
40 сағаттық бейнежазбаны талдау — жиі жүргізілетін сандық зерттеулердегі басты кедергі. Қолмен транскрибация жасау, репликаларды белгілеу және жиілікті есептеу бюджет пен мерзімді құртады. Біз бұл міндеттерді Rocket Insight Lab ЖИ-сервисіне тапсырдық.
Алгоритм қалай жұмыс істейді:
- Таймкодтары бар транскрибация. Бейнежазба мәтінге аударылады. Жүйе репликаларды спикерлер бойынша бөліп, оларды жазбадағы секундтарға байланыстырады.
- Бастапқы белгілеу. Алгоритм үміткер-фрагменттерді іздейді: интерфейске қатысты сұрақтар, үзілістер, қателер туралы пікірлер.
- Паттерндерді кластерлеу. ЖИ әртүрлі сессиялардағы ұқсас байқауларды бірыңғай топтарға біріктіреді. Бұл адами факторды жояды — алгоритм іріктеу соңына қарай алғашқы сұхбаттардағы тұжырымдарды ұмытпайды.
- Мәселелерді қалыптастыру. Паттерндер нақты мәселелердің сипаттамасына жинақталады.
- Жиілікті есептеу. Сервис әрбір мәселенің 40 сессияның қаншасында кездескенін есептейді. Бұл әділ басымдық беруге арналған база.
- Қадағалау мүмкіндігі. Есептегі әрбір тұжырым бастапқы таймкодпен сілтеме арқылы байланысқан. Біз 97 байқауды құжаттадық, олардың кез келгенін бір рет басу арқылы қайта тексеруге болады.
Зерттеушінің рөлі
ЖИ рутинаны өз мойнына алды, бірақ шешім қабылдауды адамға қалдырды. UX-зерттеуші кластерлерді валидациялады, жалған іске қосылуларды жойды, мінез-құлық механикасын сипаттады және өнімдік ұсыныстарды тұжырымдады.
Деректерді өңдеу кезеңі есептелген 60 сағаттан нақты 12 сағатқа дейін қысқарды. Аналитика құны 80%-ға төмендеді. Біз босаған ресурсты талдау тереңдігіне жұмсадық — әртүрлі кедергілер арасындағы байланыстарды көтеріп, қайта тексердік.
Табылған мәселелерге қалай басымдық бердік
Команда бірден 11 кедергіні жұмысқа ала алмайды. Біз оларды екі метрика бойынша сараладық:
- Жиілік — 40 қатысушының қаншасы мәселеге тап болды.
- Критикалық деңгейі — адам мәселені өзі шеше ала ма және ол воронкадан кетіп қала ма.
Біз бұл ұғымдарды бөлдік. Жиі кездесетін, бірақ шағын мәселе сол сәтте тітіркену тудыруы мүмкін. Сирек, бірақ критикалық мәселе клиенттің бәсекелеске кетуіне әкелуі мүмкін — сондықтан оларға бэклогта басымдық беру керек.
Зерттеу нәтижелері: агрегацияланған деректер
Біз тапсырыс берушінің гипотезасын сандық түрде растадық. Болжамды мәселе ең ауқымды болып шықты — ол қатысушылардың жартысынан көбіне әсер етті. Барлығы біз воронканың бес кезеңінде 11 кедергі таптық.
Алайда жобаға ең жоғары құндылықты банктің гипотезаларында болмаған кедергілер әкелді. Оларды өнімдік аналитика немесе сараптамалық аудит арқылы анықтау мүмкін емес:
- Жасырын блокерлер. Идентификация қадамында кейбір респонденттер әрі қарай өте алмады. Банк аналитикасында бұл пайдаланушылардың қатесі ретінде көрінді. Сессиялардың бейнежазбалары нақты себепті көрсетті. Табылған блокерлер банктің бейінді командаларына берілді.
- Қатеден кейінгі сценарий. Егер қадамдардың бірінде бірдеңе дұрыс болмаса, пайдаланушы өтінімнің басына қайта оралды. Мұндай жағдайлар жалпы паттернге айналды және оларды жекелеген экрандар деңгейінде емес, бүкіл сценарий деңгейінде шешу қажет болды.
- Сенім кедергісі. Адамдардың бір бөлігі құпиялылыққа байланысты деректерді беруден бас тартты. Бұл жерде интерфейсті жақсарту жұмыс істемейді. Өнімге балама жол қажет болды.
- Коммуникацияның ашықтығы. Респонденттер қаржылық терминологияны түсінбеді. Клиенттер шарттарды салыстыру үшін сыртқы алаңдарға кетті, сол жерден бәсекелестерге кетіп қалуы мүмкін еді.
Өнімге тигізген әсері
Банк спринттерге дайын бэклог алды:
- Нақты жиілігі көрсетілген 11 кедергіден тұратын басымдық берілген тізім.
- Бейнедәлелдері бар 97 құжатталған инсайт.
- Командалар үшін міндеттерді бөлу. Мәселелердің бір бөлігі интерфейс дизайнерлеріне, бір бөлігі әзірлеушілерге берілді, ал бір бөлігі бизнес-талаптар деңгейіне өтті.
Басты инсайт: ең ауқымды мәселе воронканың соңғы қадамында болды. Пайдаланушы өтінімді толтыруға барынша күш жұмсап қойған. Осы нүктедегі кедергіні жою бизнеске ең үлкен конверсиялық қайтарым береді.
Қорытынды
Сараптамалық тәсілді мамандандырылған сервистермен біріктіру UX-зерттеулер стандартын өзгертеді. ЖИ зерттеушілерді рутиналық жүктемеден босатып, өнімнің архитектуралық байланыстарына назар аударуға мүмкіндік берді. Тапсырыс беруші қолмен жасалатын аналитикалық еңбекке артық төлем жасамай, конверсияны өсіру үшін сенімді деректер алды.
«Маркетингтің тиімділігі клиенттің өнімді қаншалықты оңай рәсімдей алатынына да байланысты. Rocket Tech зерттеуі несиеге өтінім беру кезіндегі кедергілер туралы гипотезаларымызды растады және клиенттерге ыңғайлы болуы мен конверсияның өсуі үшін басымдықты жақсартуларды анықтауға көмектесті».
Рустам АлиевAlatau City Bank CMO-сы
Сіздің өніміңіз үшін де осындай зерттеу жүргіземіз
Rocket Tech Алматыдағы өзінің AI UX-зертханасында сандық және сапалық өнімдік зерттеулер жүргізеді: юзабилити-тестілеу, тереңдетілген сұхбаттар, прототиптер мен релиздік өнімдерді тестілеу, күнделік зерттеулері, A/B-эксперименттер.
Өнімдеріңізге арналған зерттеу түрлері туралы толығырақ — Discovery парақшасында.


