Байланысу
Олег КачалинТең құрылтайшы, Head of Strategy

Колонка

Күзетшілерді кім күзетеді? Әркім өз SaaS-ын іске қоса алатын кезде сараптама аман қала ма?

2026 жылдың ақпанында нарық SaaS өлді деп шешті: бір апта ішінде бағдарламалық жасақтама компанияларының акциялары триллион доллардан астам сомаға арзандады. Кодты AI жазады, сервистің алғашқы нұсқасын демалыс күндері жинауға болады және жақында ешкім сервис пен өнімді әзірлеуге ақша төлемейтін сияқты: банктер мен финтех-компаниялар бәрін өздері жасайды. Біз басқаша ойлаймыз. Өнім емес, әзірлеу арзандап жатыр. Код жазу қаншалықты оңай болса, кодпен қалай жұмыс істеу керектігін және өніммен не іс

Бағалау

«SaaS өлді»

Мұның алғышарттары бірнеше жыл бойы жинақталды:

  • 2024 жылдың ақпанында Nvidia басшысы Дженсен Хуанг индустрия ешкімге бағдарламалау қажет болмайтындай жағдай жасауы керек деді: енді компьютермен кәдімгі адами тілде сөйлесуге болады.
  • 2024 жылдың желтоқсанында Microsoft басшысы Сатья Наделла AI-агенттер дәуірінде бизнес-қосымшалар «жойылады» деп болжады: шын мәнінде, олар жай ғана дерекқорға айналады, ал бизнес-логиканы агенттер өз мойнына алады.
  • 2025 жылдың ақпанында Андрей Карпаты «вайб-кодинг» сөзін ойлап тапты. Ол кодқа қарамай, модельге сенім артып бағдарлама жазу тәсілін осылай атады.
  • 2025 жылдың наурызында Anthropic басшысы Дарио Амодеи жарты жылдан кейін AI кодтың 90%-ын жазады деп уәде берді.

2026 жылдың ақпанында бұған құжаттармен және деректермен өздері жұмыс істейтін AI-агенттер қосылды, сөйтіп нарық қатты қорқып қалды. Forrester талдаушылары болып жатқан жағдайды «SaaS-апокалипсис» деп атады.

Біз немен келісеміз

Кіру шегі шынымен де төмендеді. Әзірлеу, дизайн, мәтіндер және жалпы барлық зияткерлік еңбек қолжетімді бола түсті. Бұрын айлап жұмыс істеуді және қымбат өнімдік команданың бюджетін қажет ететін сервисті бүгінде бір адам демалыс күндері жинап шығады.

Тіпті OpenAI басшысы Сэм Альтман өзінің таныстары құны бір миллиард доллар болатын бір адамнан тұратын алғашқы компания қай жылы пайда болатынына бәс тігіп жатқанын айтқан болатын.

Бұл жақсы жаңалық. Нарық кеңейеді: көптеген жаңа өнімдер пайда болады, дегенмен олардың көпшілігі шикі болады.

Біз немен келіспейміз

Өнімдер көбейеді, бірақ бұдан олардың сапасы артпайды. Шикі сервис бизнесті ұстап тұрған өнімнен қатты ерекшеленеді және олардың арасындағы шекара айқын көрінеді.

Сервис MVP (идеяны тексеруге арналған алғашқы нұсқа) болып тұрған кезде, оны бір адам алып жүре алады. Сервис ақша әкеле бастаған бойда жаңа міндеттер пайда болады:

  • реттеуші талаптары — банктер мен ірі бизнес үшін бұл жеке үлкен жұмыс ауқымы;
  • интеграциялар және деректер — өнім өздігінен емес, компанияның басқа жүйелерінің арасында өмір сүреді;
  • қауіпсіздік — Veracode деректері бойынша, тестілік тапсырмалардың 45%-ында AI жазған кодта осалдық болған;
  • қолдау — пайдаланушылар жазады, бірдеңе бұзылады және оны уақыт болғанда емес, бүгін жөндеу керек;
  • дамыту — жоспар, басымдықтар және өнімдік процесс қажет.

Қазір сервис жасау арзан, бірақ оған иелік ету бұрынғысынша қымбат. Оны компания контурына енгізу керек, ал клиенттер мен пайдаланушылар онда өздігінен пайда болмайды: маркетинг пен сатылымсыз ештеңе шықпайды. Бұл кезеңде бір адамның шамасы келмейді және команда қажет.

Күзетшілерді кім күзетеді

AI код жазады, интерфейстер салады және мәтіндер дайындайды. Бірақ біреу мұның бәрі дұрыс, қауіпсіз және жалпы адамдарға қажет екенін тексеруі керек.

Әзірлеушілер арасындағы сауалнамалар бұл теориялық мәселе емес екенін көрсетеді:

  • Stack Overflow, 2025: AI-ды әзірлеушілердің 84%-ы қолданады, бірақ оның жауаптарының дәлдігіне 46%-ы сенбейді, ал тек 33%-ы сенеді. Басты шағым (66%): «дерлік дұрыс, бірақ толық емес» шешімдер.
  • METR, 2025: тәжірибелі әзірлеушілер бақыланатын экспериментте AI көмегімен тапсырмаларды онсыз шешкенге қарағанда 19% ұзағырақ шешті, дегенмен олар өздері тезірек жұмыс істеп жатырмыз деп сенімді болды.

Өнім «дерлік дұрыс» жұмыс істеген кезде ең қауіпті. Қатені тек қалай болуы керектігін өзі түсінетін адам ғана байқай алады. Сондықтан сараптама жойылмайды, қайта күзетшіге айналады.

Жақын болашақтағы өнімдік команда әрқайсысы өз саласын терең білетін және қажетті нүктелерде қиылысатын сарапшылардан құралады:

  • әзірлеу — өмір сүруінің екінші жылында өнімнің ыдырап кетуіне жол бермейтін архитектура мен дұрыс қағидаттар;
  • пайдаланушы — адамдар өніммен қалай жұмыс істейді, не сезінеді және қай жерде сүрінеді;
  • бизнес — клиент не үшін төлейді және өнім қалай табыс табады.

Рөлдер өзгереді: рутина азайып, тексеру мен шешімдер көбейеді. Бірақ түсіну тереңдігін AI алмастыра алмайды, ол оны күшейтеді.

«Өнімдік командалар абстракцияның жаңа деңгейіне өтуде. Цифрлық өнімдерді жасай отырып, олар жекелеген айнымалылар, фреймворктер, код жолдары, макеттердегі пиксельдер және бэклогтағы тапсырмалар туралы емес, архитектура, бизнес, құндылық, шешімдер сапасы және маркетинг туралы көбірек ойлауға мүмкіндік алады. Бірақ шынымен маңызды мәселелерге келгенде, сіз оларды кімге сеніп тапсырасыз? Өнімнің қауіпсіздігін вайбкодерге бересіз бе, әлде тәжірибелі қауіпсіздік инженеріне ме? Ал мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған интерфейсті тәжірибелі UX-дизайнерге емес, оған бересіз бе?»
Олег КачалинRocket Tech тең құрылтайшысы

Енді өнімнің құндылығы неде

Бұрын әзірлеу қымбат, күрделі болды және ресурстардың көп бөлігін жеп қоятын. Бұл өз алдына кедергі еді: әзірлеуге ақшасы мен адамдары жеткілікті болғандардың ғана өнімі болды.

Енді бұл кедергі төмендеді және AI адамдар үшін жасай алмайтын нәрселер бірінші орынға шығады:

  • клиенттер ақша төлеуге дайын экономикалық негізделген идеяны табу;
  • дифференциаторды қалыптастыру: өнім бәсекелестерден несімен ерекшеленеді;
  • нарыққа өнім туралы дұрыс айтып беру;
  • өнімді бизнеске айналдыру.

AI мұнда адамдарды алмастыра алмайтын құрал. Дженсен Хуанг та осылай санайды. 2026 жылдың ақпанында, бағдарламалық жасақтама акцияларының жаппай сатылымы қызған шақта, ол оны «әлемдегі ең қисынсыз нәрсе» деп атады: AI-агенттер бар софтты алмастырмайды, оны пайдаланатын болады. Егер бұрауыш болса, жаңасын ойлап табудың қажеті қанша?

Forrester басқа жағынан дәл осындай қорытындыға келді: корпоративтік жүйелердің өзегі ешқайда кетпейді. Алмастыруға оңай «бір функциядан» тұратын қарапайым сервистер соққыға ұшырайды. Компания жұмысына терең енгізілген бірегей деректері мен процестері бар өнімдер аман қалады.

Біз неліктен функцияларға емес, тізбектерге қараймыз

Осы жерден біз басты мүмкіндікті көріп отырмыз. 2025 жылғы MIT NANDA есебі компаниялардың 95%-ы генеративті AI пилоттарынан өлшенетін қайтарым алмайтынын көрсетті. Себебі модельдерде емес, енгізуде: AI нақты процестерге нашар кіріктірілген.

Біз клиенттерден де осыған ұқсас мәселені байқаймыз: қазір барлығы дерлік эксперимент сатысында. Чат-бот мына жерде, мәтін генераторы ана жерде. Бір функцияны автоматтандыру ештеңені өзгертпейді: тар жер жай ғана көршілес қадамға ауысады.

Сондықтан Rocket Tech корпоративтік сектордағы процестердің тұтас тізбектерін AI-автоматтандырумен айналысады: жекелеген функцияларды емес, жұмыс блоктарын басынан аяғына дейін алады. Мұның бізде қалай көрінетінін біз «Рутинаның 80%-ын қалай автоматтандыруға болады» кейсінде сипаттадық.

«Сараптама ешқайда кетпейді, тек оның рөлі өзгереді. Алдымен клиенттің бизнесін терең түсініп, нені шынымен автоматтандыру керектігін ұғыну қажет. Осыған орай біз өз өнімімізді, фреймворкімізді және методологиямызды жинадық: шағын сарапшылар командасы AI-агенттермен бірге барлық кезеңдерде әзірлеуді жүргізеді. Бірақ шыға берістегі өнімге бәрібір адамдар жауап береді».
Роман НадеинRocket Tech тең құрылтайшысы және бас директоры

Қорытынды

SaaS өлген жоқ, қымбат әзірлеу өлді. Жақында әркім өз сервисін іске қоса алады және бұл нарық үшін жақсы. Бірақ сервисті бизнесті ұстап тұрған өнімге дейін жеткізуді бұрынғысынша тек не салып жатқанын және не үшін екенін түсінетін адамдар ғана жасай алады. Сараптама жойылмайды, жай ғана оның фокусы «код жазудан» «қандай код керектігін шешуге және оның жұмыс істейтінін тексеруге» ауысады. Және бұл тек жасау туралы ғана. Тәжірибелі командасыз өнімді сату және оны бизнеске айналдыру да мүмкін болмайды.

Басқа материалдар

Сұраныс жіберу Банкте нені жұмыс күйіне жеткізу керектігін айтыңыз — менеджер сізбен байланысады.
Қалай байланысқан ыңғайлы?
ТТ немесе презентация, 10 МБ-қа дейін