«SaaS өлді»
Мұның алғышарттары бірнеше жыл бойы жинақталды:
- 2024 жылдың ақпанында Nvidia басшысы Дженсен Хуанг индустрия ешкімге бағдарламалау қажет болмайтындай жағдай жасауы керек деді: енді компьютермен кәдімгі адами тілде сөйлесуге болады.
- 2024 жылдың желтоқсанында Microsoft басшысы Сатья Наделла AI-агенттер дәуірінде бизнес-қосымшалар «жойылады» деп болжады: іс жүзінде олар жай ғана дерекқорға айналады, ал бизнес-логиканы агенттер өз мойнына алады.
- 2025 жылдың ақпанында Андрей Карпаты «вайб-кодинг» сөзін ойлап тапты. Ол кодқа қарамай, модельге сенім артып бағдарлама жазу тәсілін осылай атады.
- 2025 жылдың наурызында Anthropic басшысы Дарио Амодеи жарты жылдан кейін AI кодтың 90%-ын жазады деп уәде берді.
2026 жылдың ақпанында бұған құжаттармен және деректермен өздері жұмыс істейтін AI-агенттер қосылды, сөйтіп нарық қатты шошыды. Forrester талдаушылары болып жатқан жағдайды «SaaS-апокалипсис» деп атады.
Біз немен келісеміз
Кіру шегі шынымен төмендеді. Әзірлеу, дизайн, мәтіндер және жалпы барлық зияткерлік еңбек қолжетімді бола түсті. Бұрын айлап жұмыс істеуді және қымбат өнімдік команданың бюджетін қажет ететін сервисті бүгінде бір адам демалыс күндері жинап шығады.
Жағдай тіпті OpenAI басшысы Сэм Альтманның айтуынша: оның таныстары құны бір миллиард доллар болатын бір адамнан тұратын алғашқы компания қай жылы пайда болатынына бәс тігіп жатыр.
Бұл жақсы жаңалық. Нарық кеңейеді: көптеген жаңа өнімдер пайда болады, дегенмен олардың көпшілігі шикі болады.
Біз немен келіспейміз
Өнімдер көбейеді, бірақ бұдан сапалылары арта қоймайды. Шикі сервис бизнесті ұстап тұрған өнімнен қатты ерекшеленеді және олардың арасындағы шекара айқын көрінеді.
Сервис MVP (идеяны тексеруге арналған алғашқы нұсқа) болып тұрғанда, оны бір адам алып жүре алады. Сервис ақша әкеле бастаған бойда жаңа міндеттер пайда болады:
- реттеуші талаптары — банктер мен ірі бизнес үшін бұл жеке үлкен жұмыс ауқымы;
- интеграция және деректер — өнім өздігінен емес, компанияның басқа жүйелерінің арасында өмір сүреді;
- қауіпсіздік — Veracode мәліметтері бойынша, тесттік тапсырмалардың 45%-ында AI жазған кодта осалдық болған;
- қолдау — пайдаланушылар жазады, бірдеңе бұзылады және оны уақыт болғанда емес, бүгін жөндеу керек;
- дамыту — жоспар, басымдықтар және өнімдік процесс қажет.
Енді сервисті жасау арзан, бірақ оған иелік ету бұрынғысынша қымбат. Оны компания контурына енгізу керек, ал клиенттер мен пайдаланушылар онда өздігінен пайда болмайды: маркетинг пен сатылымсыз ештеңе шықпайды. Бұл кезеңде бір адамның шамасы келмейді және команда қажет.
Күзетшілерді кім күзетеді
AI код жазады, интерфейстер салады және мәтіндер дайындайды. Бірақ мұның бәрі дұрыс, қауіпсіз және жалпы адамдарға қажет екенін біреу тексеруі керек.
Әзірлеушілер арасындағы сауалнамалар бұл теориялық мәселе емес екенін көрсетеді:
- Stack Overflow, 2025: AI-ды әзірлеушілердің 84%-ы қолданады, бірақ оның жауаптарының дәлдігіне 46%-ы сенбейді, ал тек 33%-ы ғана сенеді. Басты шағым (66%): «дерлік дұрыс, бірақ толық емес» шешімдер.
- METR, 2025: тәжірибелі әзірлеушілер бақыланатын экспериментте AI көмегімен тапсырмаларды онсыз шешкеннен гөрі 19% ұзағырақ шешті, дегенмен олар өздері тезірек жұмыс істеп жатырмыз деп сенімді болды.
Өнім «дерлік дұрыс» жұмыс істеген кезде ең қауіпті. Қатені тек қалай болуы керектігін өзі түсінетін адам ғана байқай алады. Сондықтан сараптама жойылмайды, қайта күзетшіге айналады.
Жақын болашақтың өнімдік командасы әрқайсысы өз саласын терең білетін және қажетті нүктелерде қиылысатын сарапшылардан құралады:
- әзірлеу — өмір сүруінің екінші жылында өнім ыдырап кетпеуі үшін қажетті архитектура мен дұрыс қағидаттар;
- пайдаланушы — адамдар өніммен қалай жұмыс істейді, не сезінеді және қай жерде сүрінеді;
- бизнес — клиент не үшін төлейді және өнім қалай табыс табады.
Рөлдер өзгереді: рутина азайып, тексеру мен шешімдер көбейеді. Бірақ түсіну тереңдігін AI алмастыра алмайды, ол оны күшейтеді.
«Өнімдік командалар абстракцияның жаңа деңгейіне өтуде. Цифрлық өнімдерді жасай отырып, олар жекелеген айнымалылар, фреймворктер, код жолдары, макеттердегі пиксельдер мен бэклогтағы тапсырмалар туралы емес, архитектура, бизнес, құндылық, шешімдер сапасы және маркетинг туралы көбірек ойлауға мүмкіндік алады. Бірақ шын мәнінде маңызды мәселелерге келгенде, оларды кімге сеніп тапсырасыз? Өнімнің қауіпсіздігін вайбкодерге бересіз бе, әлде тәжірибелі қауіпсіздік инженеріне ме? Ал мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған интерфейсті тәжірибелі UX-дизайнерге емес, оған тапсырасыз ба?»
Олег КачалинRocket Tech тең құрылтайшысы
Енді өнімнің құндылығы неде
Бұрын әзірлеу қымбат, күрделі болды және ресурстардың көп бөлігін жеп қоятын. Бұл өз алдына кедергі еді: әзірлеуге ақшасы мен адамдары жеткілікті болғандардың ғана өнімі болды.
Енді бұл кедергі төмендеді, ал алдыңғы қатарға AI адамдардың орнына жасай алмайтын нәрселер шығады:
- клиенттер ақша төлеуге дайын экономикалық негізделген идеяны табу;
- дифференциаторды қалыптастыру: өнім бәсекелестерден несімен ерекшеленеді;
- нарыққа өнім туралы дұрыс айтып беру;
- өнімді бизнеске айналдыру.
Мұнда AI адамдарды алмастыра алмайтын құрал. Дженсен Хуанг та осылай санайды. 2026 жылдың ақпанында, бағдарламалық жасақтама акцияларының жаппай сатылымы қызған шақта, ол мұны «әлемдегі ең қисынсыз нәрсе» деп атады: AI-агенттер қолданыстағы бағдарламалық жасақтаманы алмастырмайды, оны пайдаланатын болады. Егер бұрауыш бар болса, жаңасын ойлап табудың қажеті қанша?
Forrester басқа қырынан дәл осындай қорытындыға келді: корпоративтік жүйелердің өзегі ешқайда кетпейді. Алмастыруға оңай «бір функциядан тұратын» қарапайым сервистер соққыға ұшырайды. Компанияның жұмысына терең енгізілген бірегей деректері мен процестері бар өнімдер аман қалады.
Біз неге функцияларға емес, тізбектерге қараймыз
Осы жерден біз басты мүмкіндікті көріп отырмыз. 2025 жылғы MIT NANDA есебі компаниялардың 95%-ы генеративті AI пилоттарынан өлшенетін қайтарым алмайтынын көрсетті. Себебі модельдерде емес, енгізуде: AI нақты процестерге нашар кіріктірілген.
Біз клиенттерден де осындай мәселені байқаймыз: қазір барлығы дерлік эксперимент сатысында. Чат-бот мұнда, мәтін генераторы анда. Бір функцияны автоматтандыру ештеңені өзгертпейді: тар жер жай ғана келесі қадамға ауысады.
Сондықтан Rocket Tech корпоративтік сектордағы бүкіл процесс тізбектерін AI-автоматтандырумен айналысады: жекелеген функцияларды емес, жұмыс блоктарын басынан аяғына дейін алады. Мұның бізде қалай жүзеге асатынын «Рутинаның 80%-ын қалай автоматтандыруға болады» кейсінде сипаттадық.
«Сараптама ешқайда кетпейді, тек оның рөлі өзгереді. Алдымен клиенттің бизнесін терең түсініп, нені шынымен автоматтандыру керектігін ұғыну қажет. Осы үшін біз өз өнімімізді, фреймворкімізді және әдіснамамызды жинадық: сарапшылардың шағын командасы AI-агенттермен бірге барлық кезеңдерде әзірлеуді жүргізеді. Бірақ шыға берістегі өнімге бәрібір адамдар жауап береді».
Роман НадеинRocket Tech тең құрылтайшысы және бас директоры
Қорытынды
SaaS өлген жоқ, қымбат әзірлеу өлді. Жақында әркім өз сервисін іске қоса алады және бұл нарық үшін жақсы. Бірақ сервисті бизнесті ұстап тұратын өнімге дейін жеткізуді бұрынғысынша не құрып жатқанын және не үшін екенін түсінетін адамдар ғана жасай алады. Сараптама жойылмайды, тек оның фокусы «код жазудан» «қандай код керектігін шешуге және оның жұмыс істейтінін тексеруге» ауысады. Және бұл тек жасау туралы. Тәжірибелі командасыз өнімді сату және оны бизнеске айналдыру да мүмкін емес.
