2025-yil oktabr oyida biz AI/UX Lab — foydalanuvchi tajribasi tadqiqotlari va raqamli mahsulotlarga sunʼiy intellektni joriy etish imkoniyatlarini oʻrganishni birlashtirgan laboratoriyani ishga tushirdik. Uning negizida kompaniyalar farazlarni sinab koʻrishlari, interfeyslar qulayligini tekshirishlari va foydalanuvchi tajribasini yaxshilash uchun SI integratsiyasi imkoniyatlarini oʻrganishlari mumkin.
MOST IT Hub negizidagi tajriba ishga tushiruvi doirasida biz tadqiqot mitaplari, eye-tracking uskunasi namoyishi, vorkshoplar va IT-xab rezidentlari bilan testlash oʻtkazdik, bu orqali mintaqada maʼlumotlarga asoslangan yangi ishlab chiqish madaniyatini shakllantirmoqdamiz.
Laboratoriyaning ishga tushirilishi va uning Almati hokimiga taqdimoti haqida Forbes Kazakhstan nashrida oʻqish mumkin.
AI/UX Lab nima
Laboratoriya — bu UX-tadqiqotlar, maʼlumotlar tahlili va ham foydalanuvchi tajribasi, ham yangi texnologiyalar, xususan, AI asosidagi konseptual yangilik nuqtai nazaridan eksperimental yechimlarni ishlab chiqishni birlashtirgan ekspertiza va tajribalar markazidir. Bu yerda kompaniyalar bozorga chiqishdan oldin oʻz xizmatlari, interfeyslari va modellarini sinab koʻrishlari, ularning samaradorligi, qulayligi va axloqiy jihatdan toʻgʻriligini tekshirishlari mumkin. Yoki mutlaqo yangi mahsulotlarni oʻylab topishlari mumkin.
AI/UX Lab — bu mahsulotlarni aniqroq, tushunarliroq va xavfsizroq qilish uchun texnologiyalar va inson relizdan oldin uchrashadigan joy.
Laboratoriya quyidagilar uchun ayniqsa dolzarbdir:
- xato millionlarga tushishi va foydalanuvchilar ishonchini yoʻqotishi mumkin boʻlgan ommaviy segment mahsulotlari;
- har kuni minglab mijozlar interfeyslar va AI-tizimlar bilan oʻzaro aloqada boʻladigan banklar, fintexlar va raqamli platformalar;
- ishlab chiqishda dalillarga asoslangan (evidence-based) yondashuvni joriy etishga intilayotgan kompaniyalar;
- raqobatchilardan oldinda boʻlish imkonini beruvchi yechimlarni izlash talab etiladigan yuqori raqobatli bozorda ishlayotgan mahsulotlar va kompaniyalar.
Nima uchun biz AI/UX laboratoriyasini ishga tushirdik va u bozorga nima uchun kerak
Bugungi kunda shunchaki raqamli mahsulotni chiqarish yetarli emas. U talabgir boʻlishi uchun foydalanuvchilarda haqiqiy ehtiyoj bor-yoʻqligini, bozorda qanday talab mavjudligini va raqobat qanchalik kuchliligini oldindan tushunish kerak. Buning uchun kompaniyalar ishlab chiqishga sarmoya kiritishdan oldin farazlarni tekshiradilar, auditoriya xulq-atvorini oʻrganadilar va mahsulot salohiyatini baholaydilar. Bunday yondashuv xato qilish xavfini kamaytiradi va intuitsiya emas, balki maʼlumotlar bilan tasdiqlangan yechimlarni ishga tushirishga imkon beradi.
Mavjud mahsulotlar uchun vazifalar boshqacha. Yetuk bozorlarda oʻsish nuqtalarini topish, foydalanuvchilar nima uchun u yoki bu ssenariyni tanlashini tushunish va ular qayerda toʻsiqlarga duch kelayotganini koʻrish juda muhimdir. Tadqiqotlar haqiqiy ehtiyojlarni aniqlashga, konversiya va ushlab qolishni oshirishga hamda farqlovchi omilga aylanishi mumkin boʻlgan elementlarni topishga yordam beradi. Bu raqamli biznes samaradorligiga bevosita taʼsir qiladi.
Biz kompaniyalarga ushbu vazifalarni tizimli hal qilishda yordam berish uchun AI/UX laboratoriyasini ishga tushirdik. Laboratoriya farazlarni tezda tekshirish, yangi mahsulotlarni validatsiya qilish, amaldagi xizmatlarda oʻsish zonalarini aniqlash va faktlar asosida qaror qabul qilish imkonini beradi. Biz buni mijozlar va hamkorlar bilan birgalikda amalga oshiramiz va shu bilan birga bozorga raqamli mahsulotlarni muntazam tadqiq qilish madaniyatini shakllantirishga yordam beramiz.
AI/UX laboratoriyasi qanday ishlaydi
Laboratoriyada jamoalar foydalanuvchilar xulq-atvorini jonli kuzatishlari va mahsulot qanday ishlashi haqida obyektiv maʼlumotlarni olishlari mumkin. Tadqiqot jarayoni haqiqiy reaksiyalarni qayd etish va farazdan yechimgacha boʻlgan yoʻlni soddalashtirish uchun qurilgan.
Har bir loyiha savollar qoʻyishdan boshlanadi: mahsulotda aynan nimani tekshirish kerak va qanday biznes xatarlarini bartaraf etish muhim. Buning uchun aniq ssenariylar va farazlar shakllantiriladi:
- foydalanuvchi omonatni qanday ochadi;
- u rekvizitlarni qanday topadi;
- kartalar oʻrtasida oʻtkazmani qanday amalga oshiradi;
- tariflar va komissiyalar mantiqini tushunadimi.
Ssenariy va tadqiqot vazifalarini tayyorlash
Shundan soʻng jamoa tadqiqot bayonnomasini tayyorlaydi, respondentlarni tanlaydi, uskunani sozlaydi va kuzatuv chek-listlarini shakllantiradi.
Foydalanuvchini haqiqiy ssenariyga kiritish
Laboratoriyaning asosiy qismi — bu yopiq tadqiqot zonasi. Unda quyidagilar joylashgan:
- Test xonasi — bu yerda respondent moderator bilan ishlaydi. U vazifalarni imkon qadar tabiiy muhitda bajaradi: noutbuk yoki telefon orqali, xuddi uyda yoki ishda boʻlgani kabi.
- Kuzatuv xonasi — tadqiqotchilar, dizaynerlar, tahlilchilar va mahsulot menejerlari jamoasi sodir boʻlayotgan voqealarni bir tomonlama Gezell koʻzgusi yoki video translyatsiya tizimi orqali kuzatib boradi.
Test xonasida respondent vazifani bajaradi: "oʻtkazma boʻyicha komissiyani toping", "yangi hisob oching" va oʻz harakatlarini ovoz chiqarib aytib turadi. Agar foydalanuvchi qiyinchiliklarga duch kelsa, moderator xushmuomalalik bilan aniqlashtiruvchi savollar beradi.
Kuzatuv xonasidagi jamoa hamma narsani koʻradi — mikro-emotsiyalardan tortib xulq-atvor naqshlarigacha:
- odam qayerda toʻxtab qoladi;
- nima ishonchsizlikni keltirib chiqaradi;
- nimani juda uzoq qidiradi;
- qayerda xatolarga yoʻl qoʻyiladi;
- interfeysning qaysi elementlari eʼtiborsiz qoldiriladi.
Maʼlumotlarni yigʻish va insaytlarni qayd etish
Har bir sessiya bir nechta oqimlarda yozib olinadi:
- foydalanuvchi ekrani,
- yuz va ishoralar,
- moderator sharhlari,
- tadqiqot jamoasining kuzatuvlari.
Tadqiqotchilar chalkashliklarni keltirib chiqaradigan daqiqalarni qayd etadilar, farazlarni qayta tekshiradilar, xulq-atvordagi kutilmagan burilish nuqtalarini belgilaydilar. Baʼzida "men bu tugma faol emas deb oʻylagandim" kabi bitta qisqa sharh katta insayt uchun kalit boʻladi. Bularning barchasi insonning mahsulot bilan oʻzaro munosabati aslida qanday sodir boʻlishining batafsil manzarasini tashkil qiladi.
Tahlil va yakuniy hisobotni shakllantirish
Bir qator intervyulardan soʻng jamoa faktlarni taqqoslashni boshlaydi. Ushbu bosqichda alohida epizodlar emas, balki qonuniyatlar — takrorlanadigan xatolar, bir xil pauzalar, foydalanuvchilarning oʻxshash shubhalari muhimdir.
Tadqiqotchilar kuzatuvlarni birlashtiradilar, ssenariylarni taqqoslaydilar, tizimli tor joylarni qidiradilar. Natijada mijoz qayerda va nima uchun "qoqinishi" mumkinligi haqida tarkibiy tushuncha paydo boʻladi: qanday yechim foydalanuvchini chalgʻitadi, qanday jumlalar matnni qayta oʻqishga majbur qiladi, qaysi joylarda interfeys insonning haqiqiy kutishlariga zid keladi.
Tadqiqotdan soʻng mahsulot jamoasi mavhum xulosalarni emas, balki tushunarli tavsiyalarni oladi: nimani oʻzgartirish, ssenariylarni qanday soddalashtirish, qayerda tuzilmani qayta yigʻish va qayerda faqat matnni qayta yozish kerak. Bu mahsulot rivojlanishini tezlashtirish, konversiyani oshirish, qoʻllab-quvvatlash xizmatiga murojaatlar sonini kamaytirish va ishlab chiqish bosqichida qimmat xatolarning oldini olish imkonini beradi.
AI/UX laboratoriyasi bilan qanday ishlash kerak
Biz haqiqiy mahsulot vazifalari uchun sifatli tadqiqotlarga muhtoj boʻlgan doʻstlar, hamkorlar va mijozlar bilan hamkorlik qilishga ochiqmiz. Laboratoriya farazlarni tezda tekshirish, interfeyslarni testlash, foydalanuvchi xulq-atvorini tahlil qilish va raqamli mahsulotlarning oʻsish nuqtalarini topishga yordam beradi.
Tadqiqotlardan tashqari, biz kompaniyalarga oʻzlarining tadqiqot laboratoriyalarini ishga tushirishga yordam beramiz. Xizmat jarayonlarni sozlash, jamoalarni oʻqitish hamda AI va UX sohasidagi ekspertizani topshirishni oʻz ichiga oladi. Bu raqamli mahsulotlar sifati biznes natijalari va mijozlar sadoqatiga bevosita taʼsir koʻrsatadigan yirik tashkilotlar uchun juda muhimdir. Ichki laboratoriya dalillarga asoslangan ishlab chiqishning uzluksiz siklini taʼminlovchi strategik aktivga aylanishi mumkin.
Tadqiqotlarning raqamli mahsulotlarga taʼsiri haqida koʻproq bilish va loyihalarni muhokama qilish Rocket Tech Discovery boʻlimi sahifasida mumkin.
