Alatau City Bank kredit voronkasidagi muammolarni topish uchun biz 40 nafar respondentni taklif qildik. 40 soatlik videoni qoʻlda tahlil qilish — uzoq va qimmat jarayon, shuning uchun biz bu rutinga aylanib qolgan ishni oʻzimizning ichki sunʼiy intellekt xizmatimiz Rocket Insight Lab'ga topshirdik. Avtomatlashtirish mahsulotning koʻzga tashlanmaydigan toʻsiqlarini qanday topishga imkon bergani haqida soʻz yuritishga qaror qildik.
Loyiha boʻyicha dastlabki maʼlumotlar
- Mijoz: Alatau City Bank.
- Vazifa: ilovada kreditga ariza berish jarayonida foydalanuvchilarning chiqib ketish sabablarini aniqlash.
- Metod: miqdoriy moderatsiyalanadigan yuzabiliti-testlash.
- Koʻlami: 40 nafar respondent, Almati, 2026-yil.
- Vositasi: xususiy sunʼiy intellekt xizmati Rocket Insight Lab.
Buyurtmachi qanday muammo bilan keldi
Bank gipotezani shakllantirdi: mobil ilovadagi kredit rasmiylashtirish voronkasi samarasiz ishlamoqda. Dashbordlar aniq bosqichlarda foydalanuvchilar yoʻqotilishini qayd etayotgan edi. Mijozga gipotezani tasdiqlash va toʻsiqlarning ustuvorlashtirilgan roʻyxatini olish kerak edi.
Nima uchun miqdoriy metod va real mahsulot
8–12 kishiga moʻljallangan klassik sifat tadqiqoti interfeysdagi toʻsiqlarni topadi. Ammo u muammoning koʻlamini koʻrsatmaydi. Takrorlanish darajasi haqidagi maʼlumotlarsiz jamoa birinchi navbatda qaysi xatoni toʻgʻrilash kerakligini tushunmaydi.
Biz 40 nafar respondent ishtirokida test oʻtkazdik. Bunday tanlanmada toʻsiqning takrorlanish darajasi biznes qarorlarini qabul qilish uchun argumentga aylanadi.
Ishtirokchilar ssenariyni oʻz smartfonlarida, ilovaning reliz versiyasida oʻtdilar. Bu qurilmalarning xilma-xilligini, mobil aloqa sifatini va yoritishni hisobga olish imkonini berdi.
Ishtirokchilarni skrining qilish
Biz respondentlarni kredit olish uchun birinchi marta murojaat qilish ssenariysi boʻyicha tanlab oldik. Tanlanmaga qoʻyilgan talablar:
- Almatilik 18 yoshdan 65 yoshgacha boʻlgan Qozogʻiston fuqarolari.
- Kredit olishni koʻrib chiqishga tayyor boʻlgan bank xizmatlari foydalanuvchilari.
- Buyurtmachi bankda amaldagi kreditlari yoʻqligi.
- Kechiktirilgan toʻlovlarsiz ijobiy kredit tarixi.
- Ilovada yakuniy rasmiylashtirishsiz real ariza topshirishga tayyorlik.
Toza kredit tarixi — asosiy metodologik talab. Bankning rad javoblari «yomon qarz oluvchi» maqomiga yozilmasligi kerak edi. Ishtirokchilar bankning haqiqiy skoringidan oʻtdilar. Bu voronkaning eng murakkab qismini — test stendida imitatsiya qilib boʻlmaydigan qaror qabul qilish bosqichini test qilish imkonini berdi.
Sessiyalar qanday oʻtdi
Biz Rocket Tech UX-laboratoriyasida 40 ta yuzma-yuz sessiya oʻtkazdik. Respondent oʻz telefonini ushlab turdi. Tashqi kamera qurilma ekranini, ushlash va barmoq harakatlarini yozib oldi. Moderator qadamlarni aytib turmadi. U ishtirokchini ssenariydan chiqib ketmasligini taʼminladi va kutilmalar reallik bilan mos kelmagan daqiqalarni qayd etdi.
Rocket Insight Lab: analitika uchun sunʼiy intellekt konveyeri
40 soatlik videoni tahlil qilish — tez-tez oʻtkaziladigan miqdoriy tadqiqotlar uchun asosiy toʻsiq. Qoʻlda transkripsiya qilish, replikalarni belgilash va takrorlanish darajasini hisoblash byudjet va muddatlarni yondirib yuboradi. Biz bu vazifalarni Rocket Insight Lab sunʼiy intellekt xizmatiga topshirdik.
Algoritm qanday ishlaydi:
- Taymkodlar bilan transkripsiya. Video matnga oʻgiriladi. Tizim replikalarni spikerlar boʻyicha ajratadi va ularni yozuvdagi soniyalarga bogʻlaydi.
- Birlamchi belgilash. Algoritm nomzod-fragmentlarni qidiradi: interfeysga oid savollar, pauzalar, xatolar haqidagi sharhlar.
- Patternlarni klasterlash. Sunʼiy intellekt turli sessiyalardagi oʻxshash kuzatuvlarni yagona guruhlarga birlashtiradi. Bu inson omilini istisno qiladi — algoritm tanlanma oxiriga kelib birinchi intervyulardagi formulirovkalarni unutib qoʻymaydi.
- Ogʻriqli nuqtalarni shakllantirish. Patternlar aniq muammolar tavsifiga yigʻiladi.
- Takrorlanish darajasini hisoblash. Xizmat har bir muammo 40 ta sessiyadan nechtasida namoyon boʻlganini hisoblaydi. Bu haqqoniy ustuvorlashtirish uchun asosdir.
- Kuzatuvchanlik. Hisobotdagi har bir tasdiq asl taymkodga havola bilan bogʻlangan. Biz 97 ta kuzatuvni hujjatlashtirdik, ularning istalgan birini bir marta bosish orqali qayta tekshirish mumkin.
Tadqiqotchining roli
Sunʼiy intellekt rutinga aylanib qolgan ishlarni oldi, ammo qaror qabul qilishni insonga qoldirdi. UX-tadqiqotchi klasterlarni validatsiya qildi, yolgʻon ishlashlarni oʻchirib tashladi, xulq-atvor mexanikasini tasvirladi va mahsulot boʻyicha tavsiyalarni shakllantirdi.
Maʼlumotlarni qayta ishlash bosqichi hisoblangan 60 soatdan amaldagi 12 soatgacha qisqardi. Analitika qiymati 80% ga pasaydi. Biz boʻshagan resursni tahlil chuqurligiga yoʻnaltirdik — turli toʻsiqlar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqliklarni koʻtardik va qayta tekshirdik.
Topilmalarni qanday ustuvorlashtirdik
Jamoa birdaniga 11 ta toʻsiqni ishga ololmaydi. Biz ularni ikkita metrika boʻyicha tartibladik:
- Takrorlanish darajasi — 40 nafar ishtirokchidan nechtasi muammoga duch kelgani.
- Kritikligi — inson muammoni oʻzi hal qila oladimi va u voronkadan chiqib ketadimi.
Biz bu tushunchalarni ajratdik. Tez-tez uchraydigan, ammo kichik muammo oʻsha vaqtda gʻazabni keltirib chiqarishi mumkin. Kam uchraydigan, ammo kritik muammo mijozning raqobatchiga ketishiga olib kelishi mumkin — shuning uchun ularni beklogda ustuvorlashtirish kerak.
Tadqiqot natijalari: agregatsiyalangan maʼlumotlar
Biz buyurtmachining gipotezasini miqdoriy jihatdan tasdiqladik. Taxmin qilingan muammo eng ommaviy boʻlib chiqdi — u ishtirokchilarning yarmidan koʻpiga taʼsir qildi. Umuman olganda, biz voronkaning beshta bosqichida 11 ta toʻsiqni topdik.
Biroq, loyihaga eng yuqori qiymatni bank gipotezalarida boʻlmagan toʻsiqlar keltirdi. Ularni mahsulot analitikasi yoki ekspert auditi orqali aniqlash imkonsiz:
- Yashirin blokerlar. Identifikatsiya bosqichida respondentlarning bir qismi oldinga oʻta olmadi. Bank analitikasida bu foydalanuvchilarning xatosi sifatida koʻrindi. Sessiyalarning videoyozuvlari asl sababni koʻrsatdi. Topilgan blokerlar bankning tegishli jamoalariga topshirildi.
- Xatodan keyingi ssenariy. Agar qadamlardan birida nimadir notoʻgʻri ketsa, foydalanuvchi arizaning boshiga qaytar edi. Bunday holatlar umumiy patternga aylanib ketdi va ularni alohida ekranlar darajasida emas, balki butun ssenariy darajasida hal qilish kerak edi.
- Ishonch toʻsigʻi. Odamlarning bir qismi maxfiylik nuqtai nazaridan maʼlumotlarni taqdim etishdan bosh tortdi. Bu yerda interfeysni yaxshilash ish bermaydi. Mahsulotga muqobil yoʻl kerak edi.
- Kommunikatsiya shaffofligi. Respondentlar moliyaviy terminologiyani tushunmadilar. Mijozlar shartlarni solishtirish uchun tashqi maydonchalarga ketishdi, u yerdan esa raqobatchilarga oʻtib ketishlari mumkin edi.
Mahsulot uchun impakt
Bank sprintlarga tayyor beklogni oldi:
- Aniq takrorlanish darajasiga ega 11 ta toʻsiqdan iborat ustuvorlashtirilgan roʻyxat.
- Videotasdiqlarga ega 97 ta hujjatlashtirilgan insayt.
- Jamoalar uchun vazifalarni taqsimlash. Muammolarning bir qismi interfeys dizaynerlariga, bir qismi dasturchilarga topshirildi, bir qismi esa biznes-talablar darajasiga oʻtdi.
Asosiy insayt: eng ommaviy muammo voronkaning yakuniy bosqichida edi. Foydalanuvchi arizani toʻldirish uchun allaqachon maksimal kuch sarflagan. Ushbu nuqtada toʻsiqni bartaraf etish biznesga eng katta konversiya samarasini beradi.
Xulosa
Ekspert yondashuvini ixtisoslashtirilgan xizmatlar bilan birlashtirish UX-tadqiqotlar standartini oʻzgartiradi. Sunʼiy intellekt tadqiqotchilardan rutinga aylanib qolgan yuklamani olib tashlab, mahsulotning arxitektura aloqalariga eʼtibor qaratish imkonini berdi. Buyurtmachi qoʻlda qilinadigan analitik mehnat uchun ortiqcha pul toʻlamasdan konversiyani oshirish uchun ishonchli maʼlumotlarni oldi.
«Marketing samaradorligi mijozga mahsulotni rasmiylashtirish qanchalik oson ekanligiga ham bogʻliq. Rocket Tech tadqiqoti kreditga ariza berishdagi toʻsiqlar haqidagi gipotezalarimizni tasdiqladi va mijozlarga qulaylik yaratish hamda konversiyani oshirish uchun ustuvor yaxshilanishlarni aniqlashga yordam berdi».
Rustam AliyevAlatau City Bank CMO
Sizning mahsulotingiz uchun ham xuddi shunday tadqiqot oʻtkazamiz
Rocket Tech Almatidagi oʻzining AI UX-laboratoriyasida miqdoriy va sifat mahsulot tadqiqotlarini oʻtkazadi: yuzabiliti-testlash, chuqurlashtirilgan intervyular, prototiplar va reliz mahsulotlarini test qilish, kundalik tadqiqotlar, A/B-eksperimentlar.
Mahsulotlaringiz uchun tadqiqot turlari haqida batafsil — Discovery sahifasida.


