Bogʻlanish
Oleg KachalinHammuassis, Head of Strategy

Kolonka

Qorovullarni kim qoʻriqlaydi? Har kim oʻz SaaS xizmatini ishga tushira olganda ekspertiza saqlanib qoladimi?

2026-yil fevral oyida bozor SaaS oʻldi degan qarorga keldi: bir hafta ichida dasturiy taʼminot kompaniyalarining aksiyalari bir trillion dollardan koʻproqqa arzonlashdi. Kodni AI yozmoqda, xizmatning birinchi versiyasini dam olish kunlarida yigʻish mumkin va tez orada hech kim xizmatlar va mahsulotlarni ishlab chiqish uchun pul toʻlamaydigandek tuyuladi: banklar va fintex-kompaniyalar hammasini oʻzlari yigʻadilar. Biz boshqacha fikrdamiz. Mahsulot emas, balki ishlab chiqish arzonlashmoqda. Kod y

Baholash

"SaaS oʻldi"

Buning shart-sharoitlari bir necha yil davomida toʻplanib keldi:

  • 2024-yil fevral oyida Nvidia rahbari Jensen Xuang sanoat shunday qilishi kerakki, endi hech kim dasturlashga majbur boʻlmasin: endi kompyuter bilan oddiy inson tilida gaplashish mumkin, dedi.
  • 2024-yil dekabrida Microsoft rahbari Satya Nadella AI-agentlar davrida biznes-ilovalar "yoʻq boʻlib ketishini" taxmin qildi: aslida ular shunchaki maʼlumotlar bazasiga aylanadi, biznes-mantiqni esa agentlar oʻz zimmasiga oladi.
  • 2025-yil fevralida Andrey Karpati "vayb-koding" soʻzini oʻylab topdi. U kodga qaramasdan va modelga ishonib dastur yozish usulini shunday atadi.
  • 2025-yil mart oyida Anthropic rahbari Dario Amodey yarim yildan soʻng AI kodning 90 foizini yozishini vaʼda qildi.

2026-yil fevral oyida bunga hujjatlar va maʼlumotlar bilan mustaqil ishlaydigan AI-agentlar qoʻshildi va bozor jiddiy qoʻrqib ketdi. Forrester tahlilchilari sodir boʻlayotgan voqealarni "SaaS-apokalipsis" deb atashdi.

Biz nimalarga qoʻshilamiz

Kirish chegarasi haqiqatan ham pasaydi. Dasturlash, dizayn, matnlar va umuman barcha intellektual mehnat ochiqroq boʻlib qoldi. Ilgari oylab vaqt va qimmatbaho mahsulot jamoasining byudjeti sarflangan xizmatni bugun bir kishi dam olish kunlarida yigʻa oladi.

Hatto OpenAI rahbari Sem Altman uning tanishlari qaysi yilda qiymati bir milliard dollar boʻlgan bir kishilik birinchi kompaniya paydo boʻlishi haqida garov oʻynashayotganini aytib berdi.

Bu yaxshi yangilik. Bozor kengayadi: koʻplab yangi mahsulotlar paydo boʻladi, garchi ularning aksariyati xom boʻlsa ham.

Biz nimalarga qoʻshilmaymiz

Mahsulotlar koʻpayadi, ammo bundan sifatlilari ortib qolmaydi. Xom xizmat biznes tayangan mahsulotdan keskin farq qiladi va ular orasidagi chegara yaqqol koʻrinib turadi.

Xizmat MVP (gʻoyani sinab koʻrish uchun birinchi versiya) boʻlib qolar ekan, uni bir kishi tortib ketishi mumkin. Xizmat pul keltirishni boshlashi bilanoq, yangi vazifalar paydo boʻladi:

  • regulyator talablari — banklar va yirik biznes uchun bu alohida katta ish qatlami;
  • integratsiyalar va maʼlumotlar — mahsulot oʻz-oʻzidan emas, balki kompaniyaning boshqa tizimlari orasida yashaydi;
  • xavfsizlik — Veracode maʼlumotlariga koʻra, test vazifalarining 45 foizida AI yozgan kodda zaifliklar boʻlgan;
  • qoʻllab-quvvatlash — foydalanuvchilar yozadi, nimalardir buziladi va ularni vaqt boʻlganda emas, balki bugun tuzatish kerak;
  • rivojlantirish — reja, ustuvorliklar va mahsulot jarayoni kerak.

Endi xizmat yaratish arzon, ammo unga egalik qilish hamon qimmat. Uni kompaniya konturiga kiritish kerak, mijozlar va foydalanuvchilar esa oʻz-oʻzidan paydo boʻlmaydi: marketing va savdosiz iloji yoʻq. Bu bosqichda bir kishi eplay olmaydi va jamoa kerak boʻladi.

Qorovullarni kim qoʻriqlaydi

AI kod yozadi, interfeyslarni chizadi va matnlarni tayyorlaydi. Ammo kimdir bularning barchasi toʻgʻri, xavfsiz va umuman odamlarga kerakligini tekshirishi lozim.

Dasturchilar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovlar shuni koʻrsatadiki, bu nazariy muammo emas:

  • Stack Overflow, 2025: AIdan allaqachon 84% dasturchilar foydalanmoqda, biroq uning javoblari aniqligiga 46% ishonmaydi, faqat 33% ishonadi. Asosiy shikoyat (66%): "deyarli toʻgʻri, lekin toʻliq emas" boʻlgan yechimlar.
  • METR, 2025: tajribali dasturchilar nazorat qilinadigan tajribada AI bilan vazifalarni usiz ishlagandan koʻra 19% koʻproq vaqtda hal qilishdi, garchi oʻzlari tezroq ishlayapmiz deb ishonishgan boʻlsa ham.

Eng xavflisi, mahsulot "deyarli toʻgʻri" ishlaganida. Xatoni faqat qanday boʻlishi kerakligini oʻzi tushunadigan odamgina payqashi mumkin. Shuning uchun ekspertiza yoʻqolib ketmaydi, balki qorovulga aylanadi.

Yaqin kelajakdagi mahsulot jamoasi har biri oʻz sohasini chuqur biladigan va kerakli nuqtalarda kesishadigan ekspertlardan tashkil topadi:

  • ishlab chiqish — arxitektura va toʻgʻri tamoyillar, ularsiz mahsulot hayotining ikkinchi yilidayoq parchalanib ketadi;
  • foydalanuvchi — odamlar mahsulot bilan qanday ishlaydi, nimalarni his qiladi va qayerda qoqiladi;
  • biznes — mijoz nima uchun pul toʻlaydi va mahsulot qanday daromad keltiradi.

Rollar oʻzgaradi: rutina kamroq, tekshirish va qarorlar koʻproq. Ammo tushunish chuqurligini AI oʻrnini bosa olmaydi, u buni kuchaytiradi.

"Mahsulot jamoalari yangi abstraksiya darajasiga oʻtmoqda. Raqamli mahsulotlarni yaratar ekan, ular alohida oʻzgaruvchilar, freymvorklar, kod qatorlari, maketlardagi piksellar va byuklogdagi vazifalar haqida emas, balki arxitektura, biznes, qadriyat, yechimlar sifati va marketing haqida koʻproq oʻylash imkoniyatiga ega boʻladilar. Ammo gap haqiqatan ham jiddiy masalalar haqida ketganda, ularni kimga ishonib topshirasiz? Mahsulot xavfsizligini vaybkoderga berasizmi yoki tajribali xavfsizlik muhandisigami? Imkoniyati cheklangan insonlar uchun interfeysni ham tajribali UX-dizaynerga emas, unga berasizmi?"
Oleg KachalinRocket Tech hammuassisi

Endi mahsulotning qadri qayerda

Ilgari ishlab chiqish qimmat, murakkab edi va resurslarning katta qismini yeb qoʻyardi. Buning oʻzi bir toʻsiq edi: kimning ishlab chiqishga puli va odamlari yetsa, oʻshanda mahsulot boʻlardi.

Endi bu toʻsiq pastroq va AI odamlar oʻrniga qila olmaydigan narsalar birinchi oʻringa chiqadi:

  • mijozlar pul toʻlashga tayyor boʻlgan iqtisodiy asoslangan gʻoyani topish;
  • differensiatorni shakllantirish: mahsulot raqobatchilardan nimasi bilan farq qiladi;
  • bozorga mahsulot haqida toʻgʻri soʻzlab berish;
  • mahsulotni biznesga aylantirish.

AI bu yerda odamlarning oʻrnini bosa olmaydigan vositadir. Jensen Xuang ham shunday hisoblaydi. 2026-yil fevral oyida, dasturiy taʼminot aksiyalari sotuvi qizgʻin pallada, u buni dunyodagi eng mantiqsiz narsa deb atadi: AI-agentlar uni almashtirish oʻrniga mavjud dasturiy taʼminotdan foydalanadilar. Agar otvyortka boʻlsa, yangisini ixtiro qilishning nima keragi bor?

Forrester da boshqa tomondan xuddi shunday xulosaga kelishdi: korporativ tizimlarning yadrosi hech qayerga yoʻqolmaydi. Osonlik bilan almashtiriladigan "bitta funksiyali" oddiy xizmatlar xavf ostida. Kompaniya ishiga chuqur singdirilgan noyob maʼlumotlar va jarayonlarga ega mahsulotlar yashab qoladi.

Nima uchun biz funksiyalarga emas, zanjirlarga qaraymiz

Bu yerda biz asosiy imkoniyatni koʻrmoqdamiz. 2025-yilgi MIT NANDA hisoboti shuni koʻrsatdiki, 95% kompaniyalar generativ AI pilotlaridan oʻlchanadigan foyda koʻrmayapti. Sababi modellarda emas, balki joriy etishda: AI real jarayonlarga yomon singdirilgan.

Mijozlarda ham shunga oʻxshash muammoni kuzatmoqdamiz: deyarli barchasi hozir tajriba bosqichida. Chat-bot bu yerda, matn generatori u yerda. Bitta funksiyani avtomatlashtirish deyarli hech narsani oʻzgartirmaydi: tor joy shunchaki keyingi qadamga oʻtadi.

Shuning uchun Rocket Tech korporativ sektorda butun jarayonlar zanjirini AI-avtomatlashtirish bilan shugʻullanadi: alohida funksiyalarni emas, balki ish bloklarini boshidan oxirigacha oladi. Bu oʻzimizda qanday koʻrinishini biz "80% rutinani qanday avtomatlashtirish mumkin" keysida tasvirlab berganmiz.

"Ekspertiza hech qayerga ketmaydi, shunchaki uning roli oʻzgaradi. Avvalo, mijozning biznesini chuqur tushunish va nimani haqiqatan ham avtomatlashtirish kerakligini anglash lozim. Buning uchun biz oʻz mahsulotimiz, freymvorkimiz va metodologiyamizni yigʻdik: ekspertlarning kichik jamoasi AI-agentlar bilan birgalikda barcha bosqichlarda ishlab chiqishni olib boradi. Ammo yakuniy mahsulot uchun baribir odamlar javobgar boʻladi".
Roman NadeinRocket Tech hammuassisi va bosh direktori

Xulosa

SaaS oʻlmadi, qimmatbaho ishlab chiqish oʻldi. Tez orada har kim oʻz xizmatini ishga tushira oladi va bu bozor uchun yaxshi. Ammo xizmatni biznes tayangan mahsulot darajasiga yetkazishni hamon faqat nima qurayotganini va nima uchunligini tushunadigan odamlargina qila oladi. Ekspertiza yoʻqolmaydi, shunchaki uning diqqat markazi "kod yozish"dan "qanday kod kerakligini hal qilish va uning ishlashini tekshirish"ga oʻtadi. Va bu faqat yaratish haqida. Tajribali jamoasiz mahsulotni sotish va uni biznesga aylantirish ham imkonsiz boʻladi.

Boshqa materiallar

Soʻrov yuborish Bankda nimani ishga tushirish kerakligini aytib bering — menejer siz bilan bogʻlanadi.
Siz bilan qanday bogʻlanganimiz qulay?
TT yoki taqdimot, 10 MB gacha